Handleiding: Zelf Islamitische Erfenis Berekenen
Een stap-voor-stap gids met regels en bewijzen uit de Qur’an en Sunnah.
Checklist Gegevens (Invullen)
Verzamel deze gegevens voordat u begint.
A. De Overledene
B. Financiën
(Tenzij andere erfgenamen akkoord gaan).
C. Erfgenamen (Aantallen)
De Netto Nalatenschap Bepalen
Voordat er verdeeld wordt, moeten eerst drie zaken betaald worden van het bruto vermogen:
- Begrafeniskosten (Janazah): Wassen, k shroud, graf.
- Schulden (Dayn): Zowel aan mensen (leningen) als aan Allah (openstaande Zakat/Kaffarah).
- Wasiyyah (Testament): Maximaal 1/3 van wat overblijft. Mag niet aan een erfgenaam gegeven worden.
Wie erft NIET? (Blokkades)
A. Algemene Hindernissen (Mawāniʿ)
Streep iedereen door die aan één van deze punten voldoet:
- Verschil van Religie (Kufr) (Bukhari 6764)
- Doodslag (Qatl) (Ibn Majah 2735)
- Slavernij (Riq) (Ijma)
B. Familie Blokkades (Hajb)
Kijk naar de familie en streep de mensen weg die geblokkeerd worden. De "gouden regels" van blokkade (Hajb) zijn:
| Als deze persoon leeft: | Dan erven deze mensen NIET: | Bewijs |
|---|---|---|
| Zoon | Alle broers & zussen, en alle kleinkinderen. | Bukhari 6732 |
| Vader | Alle broers & zussen*, en opa/oma (vaderskant). | Ibn Uthaymeen / Abu Bakr (ra) |
| Moeder | Alle oma's (moederskant & vaderskant). | Ibn Majah 2724 |
*Volgens de correcte mening van Ibn Uthaymeen & Ibn Baaz blokkeert ook de Opa (vadersvader) alle broers & zussen, net als de Vader.
Vaste Aandelen (De Tabel)
| Erfgenaam | Deel | Wanneer krijgt men dit? | Qur’an |
|---|---|---|---|
| Echtgenoot (Man) | 1/2 | Als u geen kinderen heeft. | 4:12 |
| 1/4 | Als u wel kinderen heeft. | 4:12 | |
| Echtgenote (Vrouw) | 1/4 | Als u geen kinderen heeft. | 4:12 |
| 1/8 | Als u wel kinderen heeft. | 4:12 | |
| Dochter(s) | 1/2 | Als er precies één dochter is (en geen zonen). | 4:11 |
| 2/3 | Als er twee of meer dochters zijn (en geen zonen). | 4:11 | |
| Moeder | 1/6 | Als u kinderen heeft OF als u broers/zussen heeft. | 4:11 |
| 1/3 | Als er GEEN kinderen en GEEN (max 1) broer/zus zijn. | 4:11 | |
| Vader | 1/6 | Als u kinderen heeft (jongens of meisjes). | 4:11 |
| Grootmoeder | 1/6 | Als de moeder overleden is (en zij de enige oma is). | Abu Dawud 2894 |
| Zus (Kalalah) | 1/2 of 2/3 | Als geen ouder/kind/broer. | 4:176 |
De Rest (ʿAṣabah)
Nadat iedereen zijn "Vaste Deel" (1/4, 1/6, etc.) heeft gekregen, is er vaak nog geld over. Dit gaat naar de dichtstbijzijnde mannelijke verwant (Sunnah: Bukhari 6732). De volgorde is strikt:
- 1 Zoon (Als u zonen en dochters heeft, delen ze de rest samen in verhouding 2:1).
- 2 Vader (Als er geen zonen/kleinzonen zijn).
- 3 Paternal Grandfather (Als vader er niet is).
- 4 Broers (Volle broers eerst, dan halfbroers vaderskant).
Bijzondere Rekenregels
1. Te weinig geld (ʿAwl)
Als u de breuken optelt (b.v. 1/2 + 2/3) en u komt boven de 1 uit (meer dan 100%), dan moet u "schalen".
Verlaag ieders aandeel een klein beetje zodat het precies past. Dit is de consensus (Ijma) van de Sahaba (tijd van Umar ra).
2. Geld over (Radd)
Als iedereen zijn deel heeft en er is NOG geld over, maar er is geen Zoon/Vader/Broer (geen Asabah)?
Geef de rest terug aan de vaste erfgenamen (Moeder/Dochters), behalve aan de partner. Dit is de mening van Ibn Uthaymeen.